Eðli og einkenni kennsluaðferða

Litróf kennsluaðferðanna

námskeið á vegum Símenntunarstofnunar

Aðalsíðan - Málstofan

3. Eðli og einkenni
kennsluaðferða

Í þessum kafla snúum við okkur að umræðum um eðli og flokkun kennsluaðferða. Hægt er að flokka kennsluaðferðir á fjölmarga ólíka vegu. Í Litrófi kennsluaðferðanna eru þær flokkaðar í níu aðalflokka. Í kaflanum Eðli og einkenni kennsluaðferða er leitast við að gera grein fyrir því hvernig þessi flokkun er hugsuð. Jafnframt er leitast við að vekja til umhugsunar um þau mörgu álitamál sem slíkri flokkun tengjast.

Kennsluaðferðir eru aðalverkfæri kennara. Þess vegna er eðlilegt að gera þá kröfu til þeirra að þeir þekki allar helstu kennsluaðferðir til hlítar og geri sér grein fyrir kostum þeirra og göllum. Engin kennsluaðferð er fullkomin. Allar hafa þær ákveðna kosti - en einnig annmarka. Kennarar þurfa að vita hvaða ber helst að varast þegar kennsluaðferð er beitt.

Farið vel yfir verkefnin hér á eftir. Veltið spurningunum fyrir ykkur. Veljið eitt þeirra til að ræða á málstofu. Skil: Sjá áætlun. Gert er ráð fyrir því að lestur og verkefni taki þrjá til fjóra tíma.
3.1

Í upphafi kaflans (bls. 35) er vikið að því að margar kennsluaðferðir eigi rætur að rekja til ákveðinna kenninga í námsálarfræði, námskrárfræðum og menntaheimspeki. Á Netinu er orðið til mikið af áhugaverðu efni þar sem leitast er við að varpa ljósi á þetta. Hér eru nokkur dæmi sem þátttakendur eru hvattir til að kynna sér:

Theory Into Practice (TIP) gagnagrunnurinn. Í þessum gagnagrunni er lýst 50 námskenningum. Höfundur þessa efnis er Greg Kearsley en hann er sjálfstætt starfandi kennslufræðingur og nýtur mikillar virðingar.

Theory & Philosophy in Education. Vefur frá University of Colorado í Denver School of Education sem Martyn Ryder hefur sett saman. Skoðið sérstaklega: Instructional Design Models

Edmund J. Sass: Learning Theories and Models of Teaching. Efnismikill og áhugaverður vefur.

Efni um þær kennsluaðferðir sem kenndar eru við Direct Teaching og Effective Teaching. Þessar aðferðir eru oftast kenndar við Madeline Hunter.

Kjörið verkefni er að leita að fleira efni af þessu tagi á vefnum og koma niðurstöðum á framfæri á málstofunni okkar.

3.2

Á bls. 36 er vikið að orðaforða kennara þegar kemur að kennsluaðferðum:

Ertu sammála þeirri skoðun að kennarar séu fátækir af orðum yfir kennsluaðferðir og afbrigði þeirra?

Ef þetta er rétt - hver er þá helsta skýringin?

Hvaða máli skiptir að kennarar eigi sér sameiginlegan fagorðaforða?

Hvað finnst þér um og hvað merkja orð eins og "verkefnavinna" og "innlögn"? Hvaða orð væri unnt að nota í staðinn?

Ræðið þessar spurningar á málstofunni okkar.

3.3

Lestu vandlega kaflann Flokkun kennsluaðferða bls. 38-51 og glöggvaðu þig vel á þeim hugmyndum sem þar eru settar fram. Gerðu þér sérstaklega grein fyrir vandanum við þessa flokkun sem og tilganginum með því að flokka kennsluaðferðir.

Hver er tilgangurinn?

Farðu síðan sérstaklega vel yfir yfirlitið á bls. 43-46 og á töflu 5. Notaðu þetta efni til að líta í eigin barm og velta því fyrir þér í hvaða flokkum þær kennsluaðferðir eru sem þú beitir helst.

Hvaða flokkar hafa vinninginn? Hvers vegna?

Hvaða flokkar kennsluaðferða eru mest áberandi í grunn- og framhaldsskólum? Hvað um byrjendakennslu? Kennslu á miðstigi grunnskóla? En unglingastigið?

Ræðið þetta á málstofunni okkar.

Á bls. 41 er vikið að leikjum sem kennsluaðferð. Í þessu sambandi skal bent á Leikjavefinn - Leikjabankann sem umsjónarmaður námskeiðsins heldur úti á Netinu á slóðinni: www.leikjavefurinn.is . Þar er að finna fjölmargar hugmyndir um noktun leikja í skólastarfi. (Leikir eiga að sjálfsögðu eftir að koma meira við sögu á þessu námskeiði.)

Að hvaða marki beitir þú leikjum í eigin kennslu?

Litróf kennsluaðferðanna

© 2000 Ingvar Sigurgeirsson (síðast breytt 01.02.2005)

3. Eðli og einkenni kennsluaðferða

3. Eðli og einkenni
kennsluaðferða